{"id":774,"date":"2023-11-08T16:41:20","date_gmt":"2023-11-08T16:41:20","guid":{"rendered":"https:\/\/netzero2035.wales\/2023\/11\/08\/maer-her-addysg-swyddi-a-gwaith-yn-fyw\/"},"modified":"2023-11-08T16:44:11","modified_gmt":"2023-11-08T16:44:11","slug":"maer-her-addysg-swyddi-a-gwaith-yn-fyw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/netzero2035.wales\/cy\/2023\/11\/08\/maer-her-addysg-swyddi-a-gwaith-yn-fyw\/","title":{"rendered":"Mae&#8217;r her addysg, swyddi a gwaith yn FYW!"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Datganiadau pennawd<\/h3>\n\n<p>Dwedodd Jennifer Rudd, Uwch-Ddarlithydd ym Mhrifysgol Abertawe ac aelod o&#8217;r Gr\u0175p Her: <em>&#8220;Mae cyrraedd sero net mewn addysg a sgiliau yn wahanol i unrhyw un o&#8217;r heriau eraill a lansiwyd hyd yn hyn, ac yn mynd y tu hwnt i gyfri carbon, neu seilwaith newydd. Drwy&#8217;r her hon mae gennym gyfle i lunio meddyliau&#8217;r rhai a fydd yn llunio&#8217;r dyfodol, nid yn unig drwy&#8217;r Cwricwlwm i Gymru newydd ond hefyd drwy feddwl am ailhyfforddi ac uwchsgilio&#8217;r gweithlu presennol i gyd-fynd \u00e2 thrawsnewidiad cyfiawn.&#8221; <\/em> <\/p>\n\n<p>Dwedodd Ben Rawlence, Cyfarwyddwr Coleg y Mynyddoedd Duon ac aelod o&#8217;r Gr\u0175p Her : <em>&#8220;Mae addysg gyhoeddus yn her drawsbynciol hanfodol wrth gyflawni sero net neu unrhyw drawsnewidiad cymdeithasol ar raddfa fawr; os gall pobl ddeall yr argyfwng yna gallant ddeall y cyfle i drawsnewid cyfiawn i bawb i Gymru fwy cynaliadwy a gwydn.&#8221;<\/em> <\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ein gweledigaeth a\u2019r angen i ni boeni<\/strong> <\/h3>\n\n<p>Trwy ddeialog gychwynnol, rydym wedi cynhyrchu darn ysgogol i ddangos ein gweledigaeth ac ysbrydoli meddyliau ar <em>Sut le fydd ar addysg, swyddi a gwaith ledled Cymru yn 2035?<\/em> er mwyn cyflawni sero net ac uchelgeisiau Deddf Llesiant Cenedlaethau&#8217;r Dyfodol. <\/p>\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Addysg <\/strong> <\/h4>\n\n<p>Dylid addysgu newid hinsawdd mewn ysgolion fel pwnc gorfodol (fel Addysg Bersonol a Chymdeithasol [ABCh]) er mwyn cynnig dealltwriaeth sylfaenol i bob myfyriwr yng Nghyfnod Allweddol 1-4 o&#8217;r effaith anthropogenig ar y byd ehangach (o ran argyfyngau natur a hinsawdd) Dylai&#8217;r wybodaeth fod yn briodol i oedran a Chyfnod Allweddol, gan ganolbwyntio ar gamau ymarferol y gallwn eu cymryd a beth mae&#8217;r newidiadau sydd i ddod yn ei olygu ar gyfer trawsnewid cymdeithasol, trwy ffocysu ar yr atebion cymdeithasol, ac nid y rhai technolegol yn unig. Bydd y dull hwn yn ennyn gweithredu a gobaith mewn pobl ifanc. Nid diwedd y byd yw newid hinsawdd, ond dechrau newid yn y ffordd yr ydym yn symud ymlaen fel cymdeithas o&#8217;r cyfnod hwn. Mae newid yn yr hinsawdd yn symptom o arferion anghynaladwy dros ganrifoedd ac yn gyfle dysgu i wneud pethau&#8217;n wahanol. Mae cynaliadwyedd yn cael ei blethu drwy bob pwnc yn y cwricwlwm newydd ac mae&#8217;n rhaid rhoi pwyslais ar addysgu hyn. <\/p>\n\n<p>Wrth i lwybrau myfyrwyr CA5 ymwahanu, mi ddylai Lefel A yn sector cynaliadwyedd\/hinsawdd penodol fod ar gael Rhaid i gyrsiau coleg a llwybrau galwedigaethol sy&#8217;n benodol ar gyfer hyfforddi pobl mewn sgiliau\u2019r dyfodol hefyd fod yn hygyrch i bob dysgwr O ran myfyrwyr nad sydd yn dewis cyrsiau sy&#8217;n ymwneud yn benodol \u00e2\u2019r hinsawdd\/cynaliadwyedd, dylai addysg gyffredinol newid hinsawdd barhau yn yr un ffordd ag y mae gan fyfyrwyr ABCh, mathemateg a Saesneg neu yn cwblhau cymhwyster Bagloriaeth Cymru \/ Astudiaethau Cyffredinol ar hyn o bryd. <\/p>\n\n<p>Ar gyfer myfyrwyr sy&#8217;n dewis graddau lefel prifysgol, dylai modiwlau byr ar yr hinsawdd\/cynaliadwyedd fod yn orfodol i bob myfyriwr ac wedi&#8217;u teilwra i&#8217;r opsiwn gradd ble bynnag y bo modd. Dylai cyrsiau gradd derbyn &#8216;archwiliad cynaliadwyedd&#8217; i sicrhau eu bod yn addas, yn ystyried realiti ffisegol yr effeithiau sy&#8217;n dod i&#8217;r amlwg ar y newid yn yr hinsawdd a pheidio \u00e2 hybu byd-olygon ac arferion carbon-uchel, ecolegol ddinistriol. <\/p>\n\n<p>Dylai addysg fod yn hygyrch i bob dysgwr, waeth beth fo&#8217;u gallu deallusol, anableddau, statws iechyd meddwl, hil, rhyw a rhywioldeb Dylai pob dysgwr deimlo bod croeso iddynt gyfrannu at y drafodaeth ar yr hinsawdd a chael eu grymuso i fod yn rhan o&#8217;r datrysiad. <\/p>\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Sgiliau<\/strong> <\/h4>\n\n<p>Mae angen addysg sylfaenol ar newid hinsawdd a gwybodaeth gyhoeddus trwy drwch cymdeithas. Dylai&#8217;r llywodraeth dyrannu adnoddau a rhoi blaenoriaeth i ymgyrchoedd ymwybyddiaeth y cyhoedd sydd \u00e2&#8217;r nod o hyrwyddo ymddygiadau sy&#8217;n helpu&#8217;r hinsawdd, gan fabwysiadu strategaeth sy&#8217;n debyg i&#8217;r un a ddefnyddiwyd yn ystod pandemig Covid.<em> <\/em>Bydd dysgu gydol oes i oedolion ar bynciau fel gwyrddgalchu\/gwrthbwyso carbon, llythrennedd carbon, economi gylchol, ymwybyddiaeth \u00f4l-ffitio adeiladau, teithio cynaliadwy, tyfu bwyd a bioamrywiaeth, yn arwain at ddealltwriaeth ledled Cymru o&#8217;r argyfwng hinsawdd a natur presennol a&#8217;r camau y gellir eu cymryd i addasu a lliniaru&#8217;r gwaethaf o&#8217;r argyfyngau deuol hyn. Bydd hyn hefyd yn arwain at gefnogaeth i fesurau pellach a gymerwyd gan Lywodraeth Cymru ynghylch adeiladau, trafnidiaeth, addysg, amaethyddiaeth ac ati <\/p>\n\n<p>O ran y rheiny sydd yn cael cyflogi, dylid darparu addysg sylfaenol newid hinsawdd trwy Ddatblygiad Proffesiynol Parhaus blynyddol, gorfodol wedi&#8217;i deilwra ar gyfer rolau penodo Gall hyn fod yn debyg i hyfforddiant llythrennedd carbon ond mi ddylai fynd y tu hwnt i garbon yn unig. . Dylid ystyried addysg barhaus a dysgu gydol oes ym meysydd atebion i&#8217;r hinsawdd ac argyfyngau ecolegol fel &#8216;y norm&#8217;, gyda&#8217;r holl weithlu&#8217;n teimlo ymdeimlad o gyfrifoldeb. Nid cyfrifoldeb arbenigwyr amgylcheddol a chynaliadwyedd yn unig fydd hyn Bydd y berthynas ddwyochrog rhwng y sector cyflogaeth a phrifysgolion a cholegau yn allweddol i ddatblygu modiwlau newydd sy&#8217;n sicrhau bod myfyrwyr yn cael eu haddysgu sgiliau cyfredol ac angenrheidiol ar gyfer y cyfnod pontio cyfiawn. <\/p>\n\n<p>Dylai&#8217;r rhai hynny sydd mewn swyddi sy&#8217;n wynebu&#8217;r cyhoedd, e.e. y llywodraeth, darllenwyr newyddion a rhagolygon y tywydd, ymgymryd \u00e2 hyfforddiant mwy dwys a phenodol i&#8217;w helpu i ddeall yr argyfwng hinsawdd ac ecolegol a sut mae&#8217;n effeithio ar bawb yn y gymdeithas Dylid ystyried hyn yn debyg i hyfforddiant diogelu neu gymorth cyntaf yn y gwaith, anabledd neu hyfforddiant Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant. <\/p>\n\n<p>Mae angen hyfforddiant mwy penodol ar bobl sy&#8217;n gweithio yn y Gwasanaeth Iechyd Gwladol ar effeithiau&#8217;r argyfwng hinsawdd ar iechyd, caffael cadarnhaol yn yr hinsawdd a gwaredu gwastraff cadarnhaol i\u2019r hinsawdd. Mae&#8217;r rhai sy&#8217;n gweithio fel adeiladwyr, mewn gwaredu gwastraff, amaethyddiaeth, arlwyo ac ymchwil a datblygu angen hyfforddiant gwaredu gwastraff a chaffael arbenigol. <\/p>\n\n<p>Dylai pob gweithiwr mewn cyflogaeth garbon-uchel neu ddinistriol yn ecolegol (e.e. seilwaith tanwydd ffosil, mwyngloddio, cynhyrchu a chadwyn gyflenwi, gweithgynhyrchu carbon uchel, trafnidiaeth sy&#8217;n seiliedig ar danwydd ffosil ac ati) cael y cyfle i ailhyfforddi mewn swyddi carbon isel o&#8217;u dewis, naill ai trwy golegau neu hyfforddeion yn y gwaith. Ni ddylai statws ariannol fod yn rhwystr i ail-hyfforddi. Dylai cymorthdaliadau&#8217;r llywodraeth o gyflogaeth yn y dyfodol (e.e. gweithgynhyrchu batr\u00efau, gosodiadau pwmp gwres, gweithgynhyrchu trafnidiaeth trydan, dylunio yn seiliedig ar economi cylchol) sicrhau bod cyflogaeth yn parhau yng Nghymru ac y bydd hyfforddeiaethau ail-sgilio ar gael. Ein cais am eich tystiolaeth a&#8217;ch sylwadau <\/p>\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ein cais am eich tystiolaeth a&#8217;ch sylwadau<\/strong> <\/h4>\n\n<p>Cefnogwch ni i nodi llwybr ymlaen i Gymru tuag at sero net drwy addysg, sgiliau a gwaith erbyn 2035 neu&#8217;n gynt. Yn hyn o beth rydym yn ymwneud \u00e2: <\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>sut rydym yn addysgu myfyrwyr mewn addysg statudol o&#8217;r blynyddoedd cynnar i&#8217;r 6<sup>ed<\/sup> Dosbarth mewn addysg newid hinsawdd <\/li>\n\n\n\n<li>sut rydym yn ymgorffori\/ehangu rhaglenni hyfforddiant galwedigaethol cyfredol ar gyfer sgiliau pontio cyfiawn <\/li>\n\n\n\n<li>sut rydym yn mynd i&#8217;r afael ag Addysg Newid Hinsawdd ar lefel prifysgol <\/li>\n\n\n\n<li>sut i ddatblygu a chyflwyno dysgu Addysg Newid Hinsawdd gydol oes fel bod holl boblogaeth Cymru yn ymwybodol o effeithiau&#8217;r argyfyngau hinsawdd a natur deuol, a pha addasiadau sydd eu hangen. <\/li>\n\n\n\n<li>sut i ddatblygu&#8217;r sgiliau sydd eu hangen ar gyfer trosglwyddo teg oddi wrth ddiwydiannau carbon uchel i ddiwydiannau carbon isel <\/li>\n\n\n\n<li>sut i greu llwybrau hyfforddi penodol ar gyfer gyrfaoedd arbenigol sy&#8217;n wynebu&#8217;r cyhoedd <br\/>e.e. newyddiadurwyr, i&#8217;w galluogi i gyfathrebu&#8217;r argyfyngau deuol yn well <\/li>\n\n\n\n<li>le gallai mentrau fel incwm sylfaenol cyffredinol, wythnos waith 4 diwrnod, gwasanaethau cyffredinol gefnogi&#8217;r trosglwyddiad cyfiawn yng Nghymru. <\/li>\n\n\n\n<li>unrhyw beth arall rydych chi&#8217;n meddwl sy&#8217;n berthnasol i&#8217;r alwad hon a nad sydd wedi&#8217;i gynnwys yn y meini prawf eithrio isod. <\/li>\n<\/ul>\n\n<p>Nid ydym yn cynnwys defnydd o ynni, adeiladau, cinio ysgol na chysylltedd digidol yn ein gwaith. Er ein bod yn cydnabod eu pwysigrwydd, byddant yn cael eu cwmpasu gan her arall o fewn grwpiau Her Sero-Net Cymru erbyn 2035. <\/p>\n\n<p>Mae&#8217;r Gr\u0175p yn croesawu cyflwyno barn, astudiaethau achos a thystiolaeth berthnasol, y gellir eu cyflwyno drwy wefan y Gr\u0175p: https:\/\/netzero2035.wales\/submit-evidence\/evidence-submission-portal\/. <\/p>\n\n<p>Sylwch fod y Gr\u0175p Her yn chwilio am dystiolaeth o&#8217;r hyn y gellir ei wneud erbyn 2035 a beth fuasai angen bod ar waith er mwyn i hynny ddigwydd. Bydd yr alwad hon am dystiolaeth ar agor rhwng 8 Tachwedd 2023 a 20 Rhagfyr 2023 <\/p>\n\n<p>Bydd y Gr\u0175p yn gwahodd adborth pellach ar ei gasgliadau drafft cyn cyflwyno ei adroddiad i Lywodraeth Cymru a Phlaid Cymru yn ystod haf 2024. Bydd mwy o fanylion ar gael eu darparu i ymatebwyr maes o law. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Datganiadau pennawd Dwedodd Jennifer Rudd, Uwch-Ddarlithydd ym Mhrifysgol Abertawe ac aelod o&#8217;r Gr\u0175p Her: &#8220;Mae cyrraedd sero net mewn addysg a sgiliau yn wahanol i unrhyw un o&#8217;r heriau eraill a lansiwyd hyd yn hyn, ac yn mynd y tu hwnt i gyfri carbon, neu seilwaith newydd. Drwy&#8217;r her hon mae gennym gyfle i lunio [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":707,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-774","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-cy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/netzero2035.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/774","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/netzero2035.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/netzero2035.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/netzero2035.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/netzero2035.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=774"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/netzero2035.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/774\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":777,"href":"https:\/\/netzero2035.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/774\/revisions\/777"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/netzero2035.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/netzero2035.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/netzero2035.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=774"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/netzero2035.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}